School in Malombwe

project:	bouw van een lagere school in de wijk Malombwe van het dorp Lyamkena
projectnummer:	TZNJ060
budget eerste fase:	€ 35.230,-   tweede fase  € 50.000,-
subsidie: eerste fase:	€ 17.865,-   tweede fase  € 25.000,-
subsidieverstrekker:	NCDO
oplevering eerste fase:	januari 2008   tweede fase  november 2011

Omschrijving:

Op de basisschool van Lyamkena zitten bijna 1000 leerlingen in gebouwen die in slechte staat verkeren. De norm van 45 leerlingen per klas wordt hier ruimschoots overschreden: er zijn klassen met bijna 100 kinderen! Een deel daarvan moet gewoon  staande achterin het lokaal de lessen proberen te volgen. De dorpsgemeenschap  heeft tijdens een dorpsvergadering, bijgestaan door SHIPO, een prioriteitenlijst opgesteld van voorzieningen die gerealiseerd dienen te worden om de levensomstandigheden in hun dorp te verbeteren. Op die lijst staan onder andere de watervoorziening, verbetering van de bewustwording over HIV/AIDS, betere toiletvoorzieningen en het bouwen van 14 leraarswoningen en 5 kleuterschooltjes. Maar met stip bovenaan staat een nieuwe lagere school in Malombwe, een subdorp van Lyamkena.

Malombwe ligt zo’n 4 km verwijderd van de huidige school en dagelijks lopen 257 kinderen daarvandaan heen en weer naar school. Andere kinderen uit Malombwe en omgeving moeten 8 tot 13 km lopen naar scholen in naburige dorpen. Er zijn ook nog veel kinderen die helemaal niet naar school gaan vanwege de grote afstand of omdat ze thuis moeten helpen of op kleinere broertjes en zusjes moeten passen. Als er in Malombwe een nieuwe school zou komen, dan kunnen er meer kinderen beter onderwijs krijgen en tegelijk zullen ook de omstandigheden in de huidige school verbeteren: er gaan immers straks zo’n 2 à 300 leerlingen naar de nieuwe locatie!

Het bouwen van een nieuwe school wordt door SHIPO altijd zo georganiseerd dat de dorpelingen daar zoveel mogelijk zelf aan doen. Natuurlijk is dat om de kosten zo laag mogelijk te houden, maar ook omdat het dan echt hun eigen school wordt! Ze maken zelf de fundering en de bakstenen voor de muren. Het grind voor het beton wordt met de hand gehakt uit grote rotsblokken en ze metselen, timmeren, stukadoren en schilderen bijna alles zelf.  Daarbij worden ze ondersteund door een metselaar die door SHIPO wordt betaald. SHIPO financiert ook de materialen die het dorp niet zelf kan bekostigen, zoals cement, kozijnen, golfplaten voor het dak, verf en hang- en sluitwerk. Ook houdt een veldwerker van SHIPO toezicht op de uitvoering en begeleidt de dorpsraad na de bouw nog 2 jaar lang om hen te leren hoe je een gebouw in stand kunt houden door er bijtijds onderhoud aan te plegen en, niet onbelangrijk, hoe je de geldmiddelen daarvoor bij elkaar moet krijgen en beheren.

Om te beginnen is in Malombwe gekozen voor 2 schoolblokken , waarin 4 klaslokalen, een kantoortje en een lerarenkamer. Dat is voldoende voor de leerjaren 1 t/m 5, want de klassen 1 en 2 doen samen met één lokaal. Als de bouw van deze eerste fase goed verloopt, als de dorpsbewoners het fysiek op kunnen brengen en als de financiële middelen ergens gevonden kunnen worden, kan er in een 2e fase nog een blok met lokalen voor de klassen 6 en 7 bijgebouwd worden.

Er zal ook een woning voor een leraar gebouwd worden. Het schoolhoofd kan dan vlakbij de school  wonen in een mooie nieuwe woning. Het aantrekken van een goede kracht voor deze functie wordt zo een stuk gemakkelijker, terwijl de praktijk heeft geleerd dat ook de motivatie van de leraar hierdoor sterk toeneemt. Ook  voor de eigendommen van de school is het een pluspunt dat er iemand op het terrein woont en ook buiten de lestijden aanwezig is.

In  januari 2008 zijn er van de school in Lyamkena ruim 100 leerlingen naar de nieuwe Cristiaan Stiemerschool in hun eigen dorp Malombwe verhuisd. Onder het toeziend oog van de hoofdsponsor werden op 18 januari de eerste twee gebouwen van de school officieel in gebruik genomen. De laatste weken werd door de dorpelingen met man en macht gewerkt om alles klaar te krijgen en dat is uiteindelijk (bijna) gelukt. De verf was hier en daar nog nat, maar de lessen konden een week later beginnen; de leraren waren er helemaal klaar voor. Alle kinderen kregen uit Nederland een leuk rugzakje en wat schoolspullen en ze mochten ook allemaal een knuffel uitzoeken. Dat was nog best moeilijk want die Nederlandse knuffels stelden bijna allemaal beesten voor die ze nog nooit gezien hadden! Ook de allerkleinsten, die met hun moeders getuige waren van de festiviteiten, kregen zo’n raar pluchen beest. Hier ziet u video’s van de festiviteiten.

Helaas was de toiletvoorziening nog niet helemaal klaar: de kuilen  waren weliswaar gegraven, maar de stenen voor de septictank waren op! Daarom zullen de leerlingen het voorlopig met noodvoorzieningen moeten doen: houten keten waarin een betonnen plaat ligt. In het midden van die plaat zit een gat, waar je precies boven moet hurken. Onder die betonplaat is een diepe kuil, want een riolering is hier natuurlijk niet aanwezig! De leraren moeten zich nog behelpen met de bouwvakkers latrine, van bamboestokken en cementzakken! Een hutje van leem zal nog voor hen worden gemaakt.

In januari 2009 waren we weer in Malombwe. De mooie nieuwe school werkt als een magneet: er zijn veel nieuwe leerlingen, maar helaas nog niet voldoende leerkrachten. Voor een deel van de lessen worden daarom ouders als vrijwilliger ingezet. We hebben ons bij de directeur van het onderwijsbureau in Njombe beklaagd over dit tekort en hij heeft ons met de hand op het hart bezworen dit op te heffen en er op aangedrongen dat wij de dorpelingen toch blijven ondersteunen bij het bouwen van een 2e fase. Daarom is hier samen met SHIPO een plan voor gemaakt en een begroting opgesteld. Voor twee extra leslokalen, een keuken, twee leraarswoningen, een kleuterschool en wegwijzers naar de school is een bedrag van ongeveer € 50.000,- nodig. Net als de eerste fase zullen de ouders daarbij zelf de stenen maken en al het werk op de bouwplaats doen.

Begin 2010 hebben we de subsidie aangevraagd. Door wijzigingen in het beleid van (ex-)minister Koenders is 2010 het laatste jaar dat de NCDO  de subsidiegelden van het ministerie mag verdelen. Hoe het volgende jaren zal gaan is niet bekend. Hoewel de eisen en formaliteiten behoorlijk zijn verscherpt, kregen we tot onze grote vreugde in maart toch nog de gevraagde subsidie van € 25.000,- toegezegd. We moeten zelf minstens nog net zo’n bedrag zien in te zamelen en het project moet binnen één jaar helemaal klaar zijn.

In november waren we nog een keer in Tanzania. Het derde schoolblok, met de laatste 2 leslokalen, was bijna klaar. Het moet alleen nog geschilderd worden en van schoolbankjes voorzien. Dat moet lukken voor januari als het nieuwe schooljaar hier begint! Er is nu ook een stenen docententoilet zodat het tijdelijke lemen hutje buiten gebruik kon worden gesteld. Inmiddels is er ook een mooie tippy tap op het terrein geconstrueerd, zodat ze na toiletgebruik op een goede manier hun handen kunnen wassen. De stenen voor het lesblok zijn ter plaatse gebakken en er zijn er nog flink wat over. Die gaan we gebruiken voor de kleuterschool en/of de  extra leraarswoningen. Er is weliswaar nog steeds een tekort aan leraren (ze zijn  nu met z’n zessen), maar we gaan weer naar het onderwijsbureau om te pleiten voor uitbreiding.

In maart 2011 bleek het derde schoolgebouw inderdaad in gebruik te zijn. De 187 kinderen van de 7 klassen hebben nu 6 lokalen tot hun beschikking. Dat is voldoende, want de klassen 1 en 2 zijn maar halve dagen op school en gebruiken samen één lokaal. De officiële opening werd uitbundig gevierd en wij hadden enkele praktische cadeau’s meegenomen: de enorme wereldkaart werd in dank aanvaard en komt goed van pas bij de lessen aardrijkskunde; wij konden alvast laten zien hoe klein Nederland is, vergeleken bij Tanzania, en waar ons landje ligt.

In de dorpsraad werd uitgebreid gediscussieerd over de volgorde waarin de overige gebouwen aangepakt zouden moeten worden. De woning waarin drie single leraren gehuisvest kunnen worden (voor hetzelfde geld te realiseren als twee standaard woningen) kwam op één. Daarna de kleuterschool, de keuken en de eetzaal. Van de NCDO hebben we uitstel gekregen tot november 2011, maar dan moet dit allemaal echt klaar zijn, anders vervalt de subsidie!

Later bleek dat de woning voor 3 leraren moeilijker te realiseren was dan aanvankelijk gedacht. Hoewel het Onderwijsbureau eerst haar goedkeuring aan het ontwerp had verleend, bleek er bij het uitzetten van het gebouw toch een probleem: de betreffende ambtenaar weigerde het gebouw namelijk  in te meten omdat de drie toekomstige gebruikers het toilet, de keuken en de douche samen zouden moeten delen! Nadat bij de ontwerper de frustraties daarover enigszins waren gezakt is een nieuw ontwerp gemaakt: het is nu een twee onder één kap woning geworden, voor twee single leraren. Jammer, maar ja, dat is nu eenmaal Afrika!

Op 1 november 2012 was het eindelijk zover! Samen met de leerlingen, de ouders, het onderwijsteam en de nodige hoogwaardigheidsbekleders vierden we de opening van het 3e en laatste schoolblok van de Christiaan Stiemer Shule. De primary school is nu klaar, er zijn 6 leslokalen, latrines voor leraren en leerlingen en 3 woningen voor leraren. De bouw van een keuken en eetzaal hebben we helaas van het plan moeten afvoeren. De dorpsgemeenschap bleek met nauwelijks 200 gezinnen te klein om ook dit deel van het project te realiseren binnen de relatief korte tijd die subsidiegever NCDO als voorwaarde had gesteld.

De kleuterschool is gelukkig wèl gebouwd, alleen het schilderwerk is nog niet helemaal klaar. En als binnenkort de meubeltjes worden afgeleverd kunnen ook de kleuters terecht. Tot het zover is worden ze nog opgevangen in een klein kerkgebouwtje in de buurt. Op het dak van één van de schoolblokken hebben we een zonnepaneel laten plaatsen zodat er nu in 2 leslokalen verlichting is. De leraren hebben nu het plan opgevat om in de avonduren gratis lezen en schrijven te gaan onderwijzen aan ouders die dat nog niet kunnen.

We wilden ook wel graag weten hoe het ervoor staat met de leermiddelen. Dat bleek niet erg hoopgevend. Voor sommige vakken zijn helemaal geen schoolboeken aanwezig, terwijl ze voor een gering bedrag wel te koop zijn. De school krijgt er per leerling per jaar maar € 13,- voor. Alleen voor de belangrijkste vakken beschikt het team over enkele boeken, soms zelfs alleen maar een boek voor de leraar. Gelukkig hadden we van een sponsor een bedrag voor dit doel gekregen zodat we 125 boeken konden aanschaffen. Na overleg met de docenten kozen we ervoor om voor de klassen 1, 4 en 7 boeken te bestellen voor de 4 belangrijkste vakken. Voorlopig zullen ze nog wel met z’n drieën met één boek moeten doen, maar dat is al een hele vooruitgang!  Aan het begin van het nieuwe schooljaar werden de boeken uitgereikt. En onlangs konden we er, dankzij giften van enkele sponsors, nog eens 235 aan toevoegen. Nu hebben de leerlingen van alle klassen, inclusief zelfs die van de kleuterklas, voor de vier hoofdvakken, met z’n drieën een schoolboek! Voor wie ook een of meer boeken wil doneren: een boek kost maar € 3,- en ons gironummer is 32306!

[ Diapresentatie ]